Skip naar content

MVO Summer School 2012

5 juli: Jan Rotmans

Op donderdag 5 juli 2012 gaf hoogleraar Jan Rotmans de aftrap van de MVO Summer School, op initiatief van de MVO Nederland Academie. Het was de eerste uit een serie van acht interactieve sessies met experts en managementdenkers, bedrijfsbezoeken en intervisie, verspreid over de maanden juli en augustus.

De (on)duurzaamheid van MVO

Rotmans hield een betoog over de (on)duurzaamheid van maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO). Eerder dit jaar schreef hij er een column over in NUzakelijk die de discussie flink aanwakkerde. Hij begon zijn verhaal met de basis van MVO - het zogenaamde MVO 1.0 - en plaatste een kritische noot over de verschillende normeringen en prijzen die worden uitgereikt op MVO-gebied. Volgens Rotmans heeft MVO 1.0 een compensatiegedachte: “je doet iets terug voor de samenleving voor de aangerichte schade door ‘minder slecht’  te ondernemen.”

MVO 2.0

Ook ging Rotmans in op MVO 2.0, de huidige manier van maatschappelijk verantwoord ondernemen. “Het is gestoeld op de triple-p gedachte: economische prestaties (profit), ondernemen met respect voor de sociale kant (people) en verantwoord binnen de ecologische randvoorwaarden (planet). Ook over MVO 2.0 is Rotmans kritisch. “De triple-p benadering wordt bijna gezien als een heilige graal, maar in de kern knip je de wereld op in drie stukken.” Het gaat volgens hem teveel over imago, buitenkant, rapportages en normen. Rotmans: “Als je iets niet moet doen is het normeren en standaardiseren. Een wereld die zo in beweging is kan je niet normeren.”

MVO 3.0

“Op dit moment bevinden we ons in de transitiefase van MVO 2.0 naar MVO 3.0”, aldus Rotmans. “Het creëren van waarde staat hierin centraal, zowel maatschappelijk, financieel als voor bedrijven. De kern is de veeleisende samenleving en bedrijven zijn mede verantwoordelijk voor maatschappelijke kwaliteit. Deze transitie gaat van imago naar identiteit, van buitenkant naar binnenkant, van reductionistisch naar holistisch en van lineair naar circulair.” Volgens Rotmans moet alles veranderen in MVO 3.0. Hij ziet het als een marathon die gezamenlijk gelopen wordt, maar waar pas de eerste twee kilometer van is afgelegd.

Derde industriële revolutie

Rotmans geeft aan dat we - na de eerste en tweede industriële revolutie – nu in de derde industriële revolutie leven. “Duurzame energie en groene grondstoffen voeren de boventoon. Deze groene economie is volgens hem booming en levert veel banen op. “Helaas loopt Nederland hierin nog erg achter. Om het MVO-beleid van de eigen organisatie op een 3.0 manier te kunnen bekijken moet de nadruk vooral liggen op de langere termijn (decennia), op een macro/meso/micro niveau en op de termen van onderliggende patronen. Je kunt concluderen dat er een nieuwe groene economie ontstaat en dat is de snelst groeiende industrie ter wereld.”

Macht van de consument

Rotmans ziet de samenleving kantelen. “Oude verticale instituties zoals vakbonden, omroepen, milieuorganisaties en politieke omroepen lopen op hun einde. Er moeten nieuwe horizontale verbanden ontstaan in gemeenschappen, coöperaties en sociale en fysieke netwerken. Een opvallende rol voor deze transities is weggelegd voor creatieve en innovatieve jongeren. Zij bewegen van onderop en kunnen vanuit passie en inspiratie aanzetten tot verandering. Ook voor de consument is een rol weggelegd in de transitie van bedrijven.” De consument heeft volgens Rotmans veel macht om bedrijven die niet duurzaam ondernemen ten gronde te laten gaan. “Op dit moment is de consument zich hier niet van bewust en dat komt voornamelijk omdat de generatie die in de transitiefase zit zich hier zelf niet van bewust is.”

Transitiestrategie

Om het kantelpunt te bereiken binnen de eigen organisatie, kun je volgens Rotmans verschillende fases doorlopen. “Er is een fase van bewustwording, strategie en missie opstellen, doorvoeren in het DNA van het bedrijf en de consolidatie en uitvoering van de transitie. Op dit moment verkeren de meeste bedrijven nog tussen de bewustwording en het opstellen van een strategie en missie. Om deze fases te versnellen moet de persoonlijke existentiële angst van de medewerkers op de werkvloer worden weggenomen. Rotmans eindigt zijn betoog met een tip: “Deze angst - het niet weten wat je krijgt maar wel weten wat je verliest - kan het best worden weggenomen door verschillende koplopers binnen het bedrijf te mobiliseren en deze de ruimte en mogelijkheid geven om doorbraken te forceren.”

MVO Summer School

In de maanden juli en augustus volgen nog zeven sessies van de MVO Summer School, onder andere met experts als Leen Zevenbergen en Willem Lageweg, met een bedrijfsbezoek aan Arla Foods en een sessie met de Kirkman Company. Heeft u interesse? Bekijk hier het volledige programma.

Bekijk hier de presentatie van Jan Rotmans.

Laatst gewijzigd: 11 dec 2012 - 16:16

Terug naar hoofdnavigatie

Samen veranderen