Skip naar content

Metalen

Staal

Staal wordt toegepast in bouwconstructies, in machines en vervoermiddelen en in heel veel alledaagse producten, zoals bestek en verpakkingen.


Staal is een verzamelnaam voor legeringen die voor het grootste deel bestaan uit gezuiverd ijzer met minder dan 2% koolstof. Er bestaan verschillende soorten staal met verschillende eigenschappen door toegevoegde stoffen. Een voorbeeld is roestvrij staal door te legeren met chroom en nikkel. Elementen als chroom of vanadium, zorgen voor meer hardheid van het staal en maken het minder buigzaam.

Graafmachines in steenkool


Zo'n 5% van de aardkorst bevat ijzer. De meeste ijzerertsmijnen bevinden zich in Brazilië, Australië, India, China, VS en Rusland. China is met een marktaandeel van 50% de grootste producent van staal en is ook de grootste gebruiker. De EU is de tweede grootste producent.


Lees hieronder over de specifieke MVO-issues en de trends en ontwikkelingen in de staalketen.

MVO-issues
Naast de algemene MVO-issues, gelden er een aantal specifiek voor staal:

• De grootste ijzervoorraden liggen vaak op ecologisch waardevolle plekken. De winning van erts kan daardoor aantasting van natuurgebieden als regenwouden tot gevolg hebben. Naast ijzererts zijn voor de bereiding van staal kolen (cokes) nodig, en de diepe winning ervan kan ook - in mindere mate dan bij oppervlaktewinning - aantasting van het landschap tot gevolg hebben.
• De staalindustrie is energie-intensief. Bij de productie van 1 ton staal wordt gemiddeld 1,8 ton CO2 uitgestoten. Hiermee is de ijzer- en staalindustrie verantwoordelijk voor 4-5% van de totale mondiale CO2-uitstoot.
• Er zijn twee hoofdprocessen waarmee staal wordt geproduceerd: het hoogovenproces of het elektrostaalproces. Beide processen kunnen niet zonder de inzet van gerecycled staal. Bij het elektrostaalproces wordt tot 100% gerecycled staal ingezet, bij het hoogovensproces tot 30%. Het duurt bij de meeste stalen producten lang voordat het staal weer beschikbaar is voor recycling, en de vraag naar nieuw staal overtreft het aanbod van gebruikt staal. Beide processen zijn daarom nodig om aan de vraag naar staal te blijven voldoen. (Bron: Worldsteel factsheet The three R's)
• Staal is magnetisch en daarom gemakkelijk te scheiden van ander afval ten behoeve van recycling. Staal is ook oneindig te recyclen zonder verlies van belangrijke eigenschappen. Een voorbeeld: recycling van 1 ton staalschroot bespaart 1400 kg ijzererts, 400 kg kolen en 55 kg kalksteen, en zorgt dus ook voor een forse besparing op energiegebruik en de uitstoot van CO2.
• Verreweg de grootste duurzaamheidvoordelen wat betreft staal(producten) zijn te behalen in de toepassingsfase. Door de flexibiliteit van staalconstructies is de functionele levensduur lang. De skeletstructuur van staal heeft een hoog adaptief vermogen, en gebouwen zijn dus na het vervullen van hun originele functie aanpasbaar voor andere functies.

Trends en ontwikkelingen
• Voor staal is er niet direct sprake van grote schaarste (voorraad voor circa 50-100 jaar), maar worden de prijzen wel steeds hoger (prijsstijging bedraagt ca. 12% per jaar) als gevolg van de grote vraag van staal door opkomende markten zoals China. Ook in ontwikkelingslanden in Latijns Amerika, Azië en Afrika neemt de staalproductie toe, ten behoeve van met name bouw en infrastructuur.
• Er zijn verschillende initiatieven vanuit overheid, bedrijfsleven en wetenschap gestart voor duurzame innovatieve productmethoden. Zo onderneemt een groep grote staalproducenten binnen het consortium ULCOS wereldwijd initiatieven om de CO2-uitstoot te verminderen. De doelstelling van het programma van ULCOS is: de CO2-uistoot die ontstaat bij de productie van staal met minstens 50% verminderen. Enkele voorbeelden van initiatieven binnen het programma: Top Gas Recycling en de HIsarna-technologie. Producenten kunnen zich aansluiten bij dit soort initiatieven.
• Om het aanbod aan ijzer- en staalschoot te verhogen, streeft de staalindustrie naar kringloopsluiting. De mondiale gemiddelde recyclingpercentages variëren, afhankelijk van de specifieke toepassing (zoals verpakkingen, bouw of autoindustrie) van circa 70 tot 90%, maar bieden nog ruimte tot verdere verbetering. (Bron: Worldsteel factsheet The three R's)

Wilt u aan de slag met MVO?
Lees hier wat u kunt doen om uw MVO-beleid aan te scherpen.

 

Laatst gewijzigd: 11 dec 2012 - 16:16

Terug naar hoofdnavigatie

Samen veranderen